11 września

11 września jest 254. (w latach przestępnych 255.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 111 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Aisza, Bonawentura, Dagna, Diodor, Diodora, Diomedes, Dydym, Dydymus, Emilian, Feliks, Hiacynt, Jacek, Jacenty, Jan, Krzesisław, Krzesława, Naczęsław, Pafnucy, Prot, Teodora i Wincenty
• Światowy Dzień Pierwszej Pomocy
• Katalonia - święto narodowe La Diada

[edytuj] Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

• św. Adelf

[edytuj] Urodzili się

• 1524 - Pierre de Ronsard, francuski poeta (zm. 1585)
• 1525 - Jan Jerzy Hohenzollern, elektor Brandenburgii (zm. 1598)
• 1557 - Józef Kalasancjusz, święty, hiszpański duchowny katolicki, założyciel zakonu pijarów (zm. 1648)
• 1700 - James Thomson, angielski poeta (zm. 1748)
• 1743 - Nikolaj Abraham Abildgaard, duński malarz, rzeźbiarz (zm. 1809)
• 1771 - Mungo Park, szkocki podróżnik, badacz Afryki (zm. 1806)
• 1787 - Stanisław Malczewski, polski wojskowy, uczestnik wojen napoleońskich (zm. 1813)
• 1803 - Aleksander Stryjeński, polski kartograf, uczestnik powstania listopadowego (zm. 1875)
• 1816 - Carl Zeiss, niemiecki mechanik, przedsiębiorca (zm. 1888)
• 1823 - Jan Zachariasiewicz, polski pisarz, dziennikarz (zm. 1906)
• 1825 - Eduard Hanslick, austriacki krytyk muzyczny (zm. 1904)
• 1838 - Adam Asnyk, polski pisarz (zm. 1897)
• 1845 - Émile Baudot, francuski wynalazca, wynalazca kodu Baudota, pionier telekomunikacji (zm. 1903)
• 1855 - Konstanty Biergiel, polski wiceadmirał, uczestnik I wojny światowej (zm. 1939)
• 1862 - O. Henry, amerykański pisarz (zm. 1910)
• 1864 - Jerzy Dunin-Borkowski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1920)
• 1865 - Jānis Rainis, łotewski pisarz, dziennikarz, tłumacz (zm. 1929)
• 1877 - Feliks Dzierżyński, rosyjski działacz komunistyczny pochodzenia polskiego, szef CzeKa i OGPU (zm. 1926)
• 1881 - Asta Nielsen, duńska aktorka (zm. 1972)
• 1885 - David Herbert Lawrence, amerykański pisarz (zm. 1930)
• 1886 - Jerzy Kossak, polski malarz (zm. 1955)
• 1892 - Stanisław Daczyński, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1964)
• 1894 - Ołeksandr Dowżenko, ukraiński reżyser filmowy (zm. 1956)
• 1894 - Maria Kownacka, polska pisarka (zm. 1982)
• 1897 - Czesław Strzelecki, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1970)
• 1899 - Philipp Bouhler, niemiecki działacz nazistowski, szef kancelarii Adolfa Hitlera (zm. 1945)
• 1899 - Jimmie Davis, amerykański piosenkarz, kompozytor (zm. 2000)
• 1903 - Theodor Adorno, niemiecki filozof, teoretyk muzyki, kompozytor (zm. 1969)
• 1904 - Jacek Woszczerowicz, polski aktor (zm. 1970)
• 1906 - Antoni Bohdziewicz, polski reżyser filmowy (zm. 1970)
• 1907 - Lew Oborin, rosyjski pianista, laureat Konkursu Chopinowskiego (zm. 1974)
• 1911 - Stanisław Jankowski, polski architekt, urbanista, zasłużony dla odbudowy Warszawy, scenarzysta filmowy (zm. 2002)
• 1913 - Ulrich Simon, niemiecki filozof, pisarz
• 1914 - Gojko Stojčević, serbski duchowny prawosławny, patriarcha Serbskiego Kościoła Prawosławnego
• 1917 - Herbert Lom, brytyjski aktor pochodzenia czeskiego
• 1917 - Ferdinand Marcos, filipiński polityk, prezydent Filipin (zm. 1989)
• 1921 - Marian Buczyński, polski żołnierz AK, plutonowy, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
• 1922 - Robert Day, brytyjski reżyser filmowy
• 1922 - Erich Sojka, czeski pisarz (zm. 1997)
• 1926 - Jan Tarasin, polski malarz, grafik, rysownik, fotograf, eseista, profesor i rektor ASP w Warszawie
• 1928 - Earl Holliman, amerykański aktor
• 1929 - Edward Łukosz, polski polityk, minister hutnictwa i przemysłu maszynowego
• 1930 - Jean-Claude Forest, francuski pisarz, twórca komiksów (zm. 1998)
• 1930 - Adam Strzembosz, polski prawnik, I prezes Sądu Najwyższego
• 1932 - Jerzy Afanasjew, polski pisarz, satyryk, reżyser filmowy i teatralny (zm. 1991)
• 1933 - Zofia Słaboszowska, polska aktorka
• 1935 - Tołomusz Okiejew, kirgiski reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1935 - Arvo Pärt, estoński kompozytor
• 1935 - Herman Titow, radziecki kosmonauta (zm. 2000)
• 1937 - Robert Crippen, amerykański astronauta
• 1937 - Josip Kobzon, rosyjski piosenkarz
• 1937 - Jan Kulka, polski poeta
• 1937 - Paola I, królowa Belgii
• 1937 - Tomas Venclova, litewski pisarz
• 1938 - Krzysztof Wierzbiański, polski reżyser filmowy
• 1940 - Mirosława Krajewska, polska aktorka
• 1940 - Andrzej Mencwel, polski historyk i krytyk literatury, antropolog kultury, eseista, publicysta
• 1940 - Brian de Palma, amerykański reżyser filmowy
• 1942 - Marek Bargiełowski, polski aktor
• 1943 - Mickey Hart, amerykański muzyk zespołu Grateful Dead
• 1944 - Everaldo, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii, mistrz świata
• 1945 - Franz Beckenbauer, niemiecki piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Niemiec, wicemistrz i mistrz Europy, wicemistrz i mistrz świata, selekcjoner reprezentacji Niemiec
• 1946 - Marek Harny, polski pisarz, laureat Nagrody Wielkiego Kalibru
• 1948 - John Martyn, angielski wokalista
• 1949 - Ewa Szykulska, polska aktorka
• 1950 - Barry Sheene, angielski motocyklista, mistrz świata (zm. 2003)
• 1953 - Tommy Shaw, amerykański wokalista zespołu Styx
• 1956 - Adam Lipiński, polski ekonomista, polityk, poseł na Sejm RP
• 1957 - Preben Elkjær Larsen, duński piłkarz, reprezentant Danii
• 1957 - Płamen Markow, bułgarski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Bułgarii, selekcjoner reprezentacji Bułgarii
• 1959 - Mirosław Guzowski, polski aktor
• 1961 - Virginia Madsen, amerykańska aktorka
• 1961 - Jolanta Wilk, polska aktorka
• 1962 - Kristy McNichol, amerykańska aktorka
• 1962 - Beata Zygarlicka, polska aktorka
• 1964 - Victor Wooten, amerykański basista
• 1965 - Baszar al-Assad, syryjski polityk, prezydent Syrii
• 1965 - Paul Heyman, amerykański menedżer wrestlingu
• 1965 - Moby, amerykański wokalista
• 1966 - Księżna Kiko, japońska księżna, żona księcia Akishino
• 1967 - Harry Connick Jr, amerykański pianista jazzowy, piosenkarz, aktor
• 1968 - Slaven Bilić, chorwacki piłkarz, reprezentant Chorwacji
• 1969 - Gidget Gein, amerykański basista zespołu Marilyn Manson (zm. 2008)
• 1971 - Richard Ashcroft, brytyjski wokalista zespołu Verve
• 1971 - Anna Pęcherzewska, polska kompozytorka, teoretyk muzyki
• 1971 - Alessandra Rosaldo, meksykańska aktorka, piosenkarka
• 1976 - Łukasz Majewski, polski piosenkarz
• 1977 - John Buckland, brytyjski gitarzysta zespołu Coldplay
• 1977 - Libor Charfreitag, słowacki lekkoatleta, młociarz, medalista mistrzostw świata
• 1977 - Ludacris, amerykański raper
• 1977 - Matthew Stevens, walijski snookerzysta
• 1978 - In-Grid, włoska piosenkarka
• 1978 - Dejan Stanković, serbski piłkarz, reprezentant Jugosławii, reprezentant Serbii i Czarnogóry
• 1981 - Nikki Benz, ukraińska aktorka erotyczna
• 1981 - Dylan Klebold, amerykański morderca, sprawca masakry w Columbine High School (zm. 1999)
• 1983 - Marta Wardyńska, polska aktorka
• 1985 - Rodnei, brazylijski piłkarz
• 1987 - Robert Acquafresca, włoski piłkarz

[edytuj] Zmarli

• 1063 - Bela I, król Węgier (ur. ok. 1016)
• 1161 - Melisanda, królowa Jerozolimy (ur. 1105)
• 1207 - Fulko, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ?)
• 1349 - Bonna Luksemburska, francuska księżna, żona Jana II Dobrego (ur. 1315)
• 1596 - Go-Mizunoo, cesarz Japonii (ur. 1596)
• 1599 - Beatrice Cenci, włoska patrycjuszka (ur. 1577)
• 1646 - Edward I Farnese, książę Parmy i Piacenzy (ur. 1612)
• 1661 - Johannes Fijt, flamandzki malarz (ur. 1611)
• 1721 - Rudolf Jakob Camerarius, niemiecki lekarz, botanik (ur. 1665)
• 1733 - François Couperin, francuski kompozytor (ur. 1668)
• 1802 - Aleksandr Radiszczew, rosyjski pisarz (ur. 1749)
• 1822 - Alojzy Żółkowski, polski aktor (ur. 1777)
• 1823 - David Ricardo, angielski ekonomista (ur. 1772)
• 1888 - Domingo Faustino Sarmiento, argentyński polityk, prezydent Argentyny (ur. 1811)
• 1910 - Mieczysław Srokowski, polski pisarz (ur. 1873)
• 1914 - İsmail Gaspıralı, rosyjski pedagog, polityk tatarskiego (ur. 1851)
• 1915 - Sir William Cornelius Van Horn, amerykański pionier kolejnictwa (ur. 1843)
• 1924 - Mieczysław Surzyński, polski kompozytor, organista, dyrygent, pedagog (ur. 1866)
• 1932 - Stanisław Wigura, polski lotnik, konstruktor lotniczy, zwycięzca Challenge 1932 (ur. 1901)
• 1932 - Franciszek Żwirko, polski lotnik, zwycięzca Challenge 1932 (ur. 1895)
• 1933 - Józef Lewoniewski, polski lotnik (ur. 1899)
• 1937 - Stefan Barszczewski, polski pisarz, dziennikarz, podróżnik (ur. 1862)
• 1941 - Chrystian Rakowski, ukraiński polityk pochodzenia rumuńskiego, przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych Ukraińskiej SRR (ur. 1873)
• 1942 - Stanisław Gall, polski duchowny katolicki, biskup warszawski, biskup polowy (ur. 1865)
• 1944 - polegli w powstaniu warszawskim:
  • Gustaw Billewicz, polski dowódca wojskowy, żołnierz AK, major, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1907)
• 1948 - Muhammad Ali Jinnah, pakistański polityk, założyciel i gubernator Pakistanu (ur. 1876)
• 1963 - Richard Oswald, austriacki reżyser filmowy (ur. 1880)
• 1967 - Tadeusz Żyliński, polski inżynier włókiennictwa, profesor Politechniki Łódzkiej (ur. 1904)
• 1971 - Nikita Chruszczow, radziecki polityk, przywódca i premier ZSRR (ur. 1894)
• 1971 - Bella Darvi, francuska aktorka pochodzenia polskiego (ur. 1928)
• 1972 - Max Fleischer, amerykański reżyser filmów animowanych (ur. 1883)
• 1973 - Salvador Allende, chilijski polityk, prezydent Chile (ur. 1908)
• 1978 - Georgi Markow, bułgarski pisarz (ur. 1929)
• 1978 - Ronnie Peterson, szwedzki kierowca wyścigowy Formuły 1 (ur. 1944)
• 1981 - Beata Lewandowska, polska aktorka (ur. 1955)
• 1985 - Henryk Panas, polski pisarz (ur. 1912)
• 1987 - Lorne Greene, kanadyjski aktor (ur. 1915)
• 1987 - Peter Tosh, jamajski muzyk reggae (ur. 1944)
• 1993 - Erich Leinsdorf, amerykański dyrygent pochodzenia austriackiego (ur. 1912)
• 1994 - Michał Lekszycki, polski aktor teatralny (ur. 1929)
• 1994 - Jessica Tandy, amerykańska aktorka (ur. 1909)
• 1996 - Franciszek Kaim, polski polityk, wicepremier, minister hutnictwa (ur. 1919)
• 1999 - Momčilo Đujić, chorwacki duchowny prawosławny, dowódca czetników (ur. 1907)
• 2001 - ofiary zamachów z 11 września 2001:
  • Berry Berenson, amerykańska fotografik, aktorka, modelka (ur. 1948)
  • Kevin Cosgrove, amerykański pracownik World Trade Center (ur. 1955)
• 2001 - sprawcy zamachów z 11 września 2001:
  • Mohamed Atta, egipski terrorysta, przywódca zamachowców (ur. 1968)
  • Hani Hanjour, saudyjski terrorysta, pilot samolotu, który uderzył w Pentagon (ur. 1972)
  • Ziad Jarrah, libański terrorysta, pilot samolotu, który rozbił się w Pensylwanii (ur. 1975)
• 2002 - Kim Hunter, amerykańska aktorka (ur. 1922)
• 2003 - Anna Lindh, szwedzka polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1957)
• 2003 - John Ritter, amerykański aktor (ur. 1948)
• 2004 - Juraj Beneš, słowacki kompozytor, pianista (ur. 1940)
• 2004 - Fred Ebb, amerykański autor musicali (ur. 1933)
• 2004 - Jerzy Lisowski, polski krytyk literacki, tłumacz (ur. 1928)
• 2004 - Piotr VII, cypryjski duchowny prawosławny, patriarcha Aleksandrii (ur. 1949)
• 2005 - Henryk Bereska, niemiecki poeta, tłumacz (ur. 1926)
• 2005 - Abdallah Ibrahim, marokański polityk, premier Maroka (ur. 1918)
• 2005 - Henryk Tomaszewski, polski grafik, scenograf (ur. 1914)
• 2006 - Joachim Fest, niemiecki historyk, publicysta (ur. 1926)
• 2007 - Ian Porterfield, szkocki piłkarz, trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Armenii (ur. 1946)
• 2007 - Joe Zawinul, austriacki pianista jazzowy zespołu Weather Report (ur. 1932)
• 2008 - Marian Nitecki, polski żołnierz, generał brygady Wojska Polskiego (ur. 1913)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1932 - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura zginęli w katastrofie lotniczej na Śląsku Cieszyńskim.
• 1933 - Józef Lewoniewski zginął w katastrofie lotniczej.
• 1934 - Polska odrzuciła pakt wschodni.
• 1939 - Mszczonów odbity nocnym atakiem 31 pułku Strzelców Kaniowskich, którymi dowodził ppłk. Wincenty Wnuk
• 1986 - w ramach trzeciej amnestii po stanie wojennym uwolniono 225 działaczy opozycji.
• 2003 - starcie górników z policjantami na placu Trzech Krzyży w Warszawie.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Widok na płonące World Trade Center.

• 70 - upadek miasta Jerozolima.
• 1297 - powstanie Williama Wallace'a: powstańcy odnieśli pierwsze sukcesy zwyciężając w bitwie o most Stirling.
• 1697 - w bitwie pod Zentą wojska cesarskie księcia Eugeniusza Sabaudzkiego rozgromiły armię turecką.
• 1709 - wojna o sukcesję hiszpańską: połączone armie Wielkiej Brytanii, Holandii i Austrii pokonały Francję w bitwie pod Malplaquet.
• 1714 - Barcelona zdobyta przez armie hiszpańską i francuską podczas wojny o sukcesję hiszpańską.
• 1814 - podczas wojny brytyjsko-amerykańskiej stoczono bitwę pod Plattsburgh.
• 1922 - Palestyna ogłoszona brytyjskim terytorium mandatowym.
• 1973 - Chile: przewrót wojskowy. Augusto Pinochet Ugarte obalił Salvadora Allende Gossensa, legalnie wybranego prezydenta.
• 1997 - sonda Mars Global Surveyor osiągnęła orbitę Marsa.
• 2001 - USA: ataki terrorystyczne na World Trade Center, Pentagon i Kapitol Stanów Zjednoczonych (udaremniony).
• 2005 - Izrael oficjalnie ogłosił koniec 38-letniej okupacji Strefy Gazy.
• 2006 - Jerzy Tupou V zaprzysiężony jako piąty król Tonga.