Naczelny Sąd Administracyjny

Ten artykuł jest częścią serii Polityka III RP
Prawo
Konstytucja Polskie prawo
Władza wykonawcza
Prezydent Lech Kaczyński Prezes Rady Ministrów Donald Tusk Rada Ministrów
Władza ustawodawcza
Sejm Senat Zgromadzenie Narodowe
Władza sądownicza
Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny Trybunał Stanu Naczelny Sąd Administracyjny
Samorząd terytorialny
Samorząd w Polsce Samorząd gminny Samorząd powiatowy Samorząd województwa
Kluby parlamentarne
PO PiS Lewica PSL
Wybory
Wybory w Polsce (od 1989): prezydenckie: 1990 1995 2000 2005 parlamentarne: 1989 1991 1993 1997 2001 2005 2007 samorządowe: 1990 1994 1998 2002 2006 europejskie: 2004 Referenda ogólnokrajowe (od 1989): 1996 1997 2003

Naczelny Sąd Administracyjny - organ państwowy sprawujący kontrolę nad funkcjonowaniem działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

[edytuj] Podstawowe dla funkcjonowania NSA akty normatywne

• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - art. 184 i 185;
• Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269)
• Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271)

[edytuj] Kompetencje

Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny:

• rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych;
• podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych;
• podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej;
• rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej;
• rozpoznaje inne sprawy należące do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw.

[edytuj] Organy

Organami Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl art. 31 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, są:

• Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego;
• Zgromadzenie Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego;
• Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego.

[edytuj] Historia

Naczelny Sąd Administracyjny powołany został ustawą z dnia 31 stycznia 1980r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 4, poz.8), pracę natomiast rozpoczął 1 września tegoż roku. Powstanie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznaczało realizację, pojawiających się już od lat czterdziestych, postulatów przywrócenia sądowej kontroli nad administracją. Kontrola ta, tak samo jak kontrola sprawowana w okresie międzywojennym przez Najwyższy Trybunał Administracyjny, była oparta na modelu kontroli instancyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny miał swoją siedzibę w Warszawie. W niektórych większych miastach tworzone były jego ośrodki zamiejscowe, obejmujące obszarem swojej właściwości jedno lub kilka województw. W dniu 11 maja 1995r. uchwalona została nowa ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz 368), która także utrzymywała model jednoinstancyjny. Obecny kształt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nadała, będąca wymogiem art. 176 ust. 1 w zw. z art. 236 ust. 2 Konstytucji, reforma z 2002 roku.

Dawne zamiejscowe oddziały Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały przekształcone w wojewódzkie sądy administracyjne.

[edytuj] Prezesi NSA

• 1980-1981 - Sylwester Zawadzki
• 1982-1992 - Adam Zieliński
• 1992-2004 - Roman Hauser
• od 21 maja 2004 - Janusz Trzciński (konstytucyjny upływ kadencji nastąpi 21 maja 2010)

[edytuj] Ważniejsze orzeczenia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Lista orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl (również jako link ze strony http://www.nsa.gov.pl) dostępna jest aktualizowana na bieżąco baza orzeczeń sądów administracyjnych wyposażona w wyszukiwarkę.

W bazie tej znaleźć można treść wydanych po dniu 1 października 2007 r. wyroków i postanowień wraz z uzasadnieniami. Dodatkowo baza jest uzupełniana o informacje o orzeczeniach kończących postępowania sądowoadministracyjne (wraz z ich uzasadnieniami) wydanych w okresie pomiędzy 1 stycznia 2004 r. a 30 września 2007 r. Znaleźć w niej można ponadto wybrane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z lat wcześniejszych, w szczególności orzeczenia publikowane.

Jednocześnie podkreślić należy, iż baza ta ma charakter jedynie informacyjny i edukacyjny, nie jest natomiast oficjalnym publikatorem orzeczeń sądowych.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona internetowa Naczelnego Sądu Administracyjnego RP
• Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych